على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1353

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خرمان ( xorm n ) ا . ع . دروغ . يق : جاء فلان بالخرمان . و ام خرمان : موضعى . خرم بهار ( xorram - bah r ) ا . پ . نام جائى . خرمة ( xaramat ) ا . ع . كافتگى ديوار بينى . ج : خرمات . خرمة ( xorramat ) ا . ع . گياهى مانند مانند لوبيا . ج : خرم ( xorram ) . خرمدان ( xoram - d n ) ا . پ . كيسهء چرمين كه درويشان و مسافرين در كنار خود مىبندند . خرم دره ( xorram - dare ) ا . پ . نام قريه‌اى از محال ابهر رود زنجان . خرم دل ( xorram - del ) ص . پ . مشعوف و خوشدل . خرم دين ( xorram - din ) ا . پ . دين بابك خرمى . خرم روز ( xorram - ruz ) ا . پ . روز هشتم از هر ماه شمسى . خرم روى ( xorram - ruy ) ص . پ . خوشروى و بشاش . خرمس ( xermes ) ا . ع . شب تاريك . خرمست ( xar - mast ) ص . پ . نادان و احمق . و سركش و خودسر . و پر زور . خرمشة ( xarmacat ) ا . ع . فساد عمل . خرمشة ( xarmacat ) م . ع . خرمش الكتاب خرمشة : محو كرد آن نوشته را . خرم فضا ( xorram - faz ) ص . پ . آسمان . خرمك ( xarmak ) و ( xormak ) ا . پ . خر مهره يعنى مهره‌اى از شيشهء سياه و سفيد و كبود كه جهة دفع چشم زخم بر گردن كودكان بندند و خرتك نيز گويند . خرمگاه ( xorram - g h ) و ( xoram - g h ) ا . پ . خرگاه و خيمهء بزرگ و مدور . و سبزه‌زار . خرمگس ( xar - magas ) ا . پ . مگس كلان كه بر جراحت كرم مىاندازد . خرمگه ( xorram - gah ) و ( xoram - gah ) ا . پ . خرمگاه و خيمهء بزرگ و مدور . و سبزه‌زار . خرمل ( xar - mol ) ا . پ . خرامرود كه امرودى است بزرگ و بغايت بيمزه . خرمل ( xermel ) ا . ع . زن گول . و زن رعنا . و پيره زن فرتوت . و انبوه از مردم . خرمن ( xarman ) و ( xerman ) ا . پ . تودهء غله كه هنوز آن را نكوفته و از كاه جدا نكرده باشند و سبوس . و تودة هر چيز . و هالهء ماه . و سراچهء آفتاب . و خرمن گدا : تودهء غله‌اى كه خوشه چينان جمع كرده . و خرمن ماه : هالهء ماه . و خط عذار خوبان . خرمنج ( xar - monj ) ا . پ . خرمگس . و شخصى كه مفلوج باشد . و رنگى از رنگ هاى اسب . خرمن سوخته ( xarman - suxte ) ص . پ . مفلس و بيمايه . و مايه بباد داده . خرمن كوب ( xarman - kub ) ص . پ . آنكه خرمن غله را مىكوبد . خرمن كوبى ( xarman - kubi ) ا . پ . كوفتن خرمن غله . خرمن گاه ( xarman - g h ) ا . پ . جاى كوفتن خرمن . خرمن گدا ( xarman - gad ) ا . پ . كسى كه بر سر خرمنها بگدائى رود . خرمن گراى ( xarman - ger y ) ص . پ . بخيل و حريص و طمعگار . خرم نهان ( xorram - neh n ) ص . پ . مشعوف و خوشدل . خرموش ( xar - muc ) ا . پ . نوعى از موش بسيار كلان كه با گربه جنگ كند و غالب آيد . خرمهره ( xar - mohre ) ا . پ . سفيد مهره . و نوعى از بوق و نفيرى كه در حمامها و بازيگاهها و آسياها نوازند . و خرمك و مهره‌هاى بزرگ كم قيمت كه بر گردن خر بندند . و خال سفيدى كه در چشم مردم افتد و بسبب آن نابينا گردد . خرمى ( xorrami ) ا . پ . شادمانى و شعف و سرور و خوشحالى . خرمى ( xorrami ) ص . پ . منسوب بمذهب خرم دين كه مذهب بابك باشد . خرمية ( xorramiyyat ) ا . ع . طايفه‌اى از اهل تناسخ و اباحت كه گويند ابو مسلم مروزى هنوز زنده است . خرنابة ( xern bat ) ا . ع . طرف بينى . خرناس ( xarn s ) و ( xorn s ) ا . پ . آواز خرخر خوابنده . و خرناس كشيدن : در خواب خرخر كردن . خرناى ( xar - n y ) ا . پ . ناى بزرگ كه كره ناى باشد . و لحنى از موسيقى . خرنبار ( xaranb r ) و خرنباز ( xaranb z ) ا . پ . در اطراف شهر و كوى و برزن شخص مجرم را سوار خر كرده گردانيدن . و جمعيت و اجتماع و ازدحام . خرنباش ( xaranb c ) و ( xoranb c ) ا . پ . گياهى دوائى كه مرو نيز گويند . خرنبل ( xaranbal ) ا . ع . زن گول . و عجوزهء فانى . ج : خرابل . خرنجاس ( xeranj s ) و خرنجاك ( xeranj k ) ا . پ . نام مبارزى . خرند ( xarand ) ا . پ . گياهى مانند اشنان كه هم بدان رخت شويند و هم اشخار